Yedekleme, kimsenin ilgilenmediği ama bir kez gerektiğinde her şeyi belirleyen konu.
Ve en sık duyduğumuz cümle şu: "Hosting firması yedek alıyor." Bu cümle çoğu zaman doğru ama yeterli değil — çünkü yedeğin varlığı, geri yüklenebilirliğini garanti etmiyor.
Bir web sitesi iki parçadan oluşuyor ve ikisi de gerekli:
1. Dosyalar. Kod, tema, eklentiler ve yüklenen medya (ürün fotoğrafları, belgeler). Medya klasörü genelde en büyük ve en zor yeniden üretilebilen kısım.
2. Veritabanı. İçerik, siparişler, kullanıcılar, ayarlar. Boyutu küçük ama değeri en yüksek parça.
Yalnızca birini yedeklemek işe yaramıyor. Dosyalar olmadan veritabanı anlamsız, veritabanı olmadan dosyalar boş bir kabuk.
Ayrıca unutulanlar: ortam değişkenleri (.env), sunucu yapılandırması, cron görevleri ve SSL ayarları. Bunlar yedeğe girmiyorsa geri yükleme yarım kalıyor.
Sıklık tek soruyla belirleniyor: ne kadarlık veriyi kaybetmeyi göze alabilirsiniz?
| Site tipi | Veritabanı | Dosyalar |
|---|---|---|
| Tanıtım sitesi (nadiren değişir) | Haftalık | Haftalık |
| Blog / içerik sitesi | Günlük | Haftalık |
| E-ticaret | Günlük veya daha sık | Günlük |
| Yoğun e-ticaret | Saatlik | Günlük |
E-ticarette hesap basit: günde 40 sipariş alıyorsanız ve son yedek 24 saat öncesindense, kötü senaryoda 40 siparişi kaybediyorsunuz — kaydı, adresi, ödemesiyle birlikte.
Dosyalar genelde daha seyrek değiştiği için daha az sıklıkta yedeklenebiliyor. Ama medya klasörü sürekli büyüyorsa onu da günlüğe alın.
Yaygın ve işe yarayan kural:
Son madde kritik. Yedek aynı sunucuda duruyorsa, sunucu çöktüğünde yedek de gidiyor. Sunucu ele geçirilirse saldırgan yedekleri de siliyor.
Pratik kurulum:
Yalnızca "son yedek" tutmak tehlikeli. Sorunlar her zaman hemen fark edilmiyor: bir hafta önce bozulmuş bir veri, tek yedek varsa çoktan üzerine yazılmış oluyor.
Makul bir düzen:
Bu, "geçen ay şu ürün açıklaması vardı" gibi taleplere de cevap verebilmenizi sağlıyor.
Test edilmemiş yedek, yedek sayılmaz.
Yedeklemenin çalıştığını sanan ama aslında aylardır boş dosya üreten sistemler nadir değil. Bunu öğrenmenin iki yolu var: test etmek veya felaket anında öğrenmek.
En az 6 ayda bir şunu yapın:
Beşinci madde ayrıca değerli: felaket anında "ne kadar sürede ayağa kalkarız" sorusunun cevabı elinizde oluyor.
Elle alınan yedek, alınmayan yedektir. İlk hafta düzenli yapılıyor, sonra unutuluyor.
Otomasyon şunları içermeli:
İkinci madde en çok atlanan. Yedekleme betiği üç aydır hata veriyorsa ve kimseye haber gitmiyorsa, sistem çalışmıyor demektir.
Sık karıştırılıyor: yedek, saldırıyı önlemiyor. Saldırı olduktan sonra işe yarıyor.
Üstelik dikkat: fidye yazılımı bulaşmış bir siteyi yedekten geri yüklediğinizde açık hâlâ orada olabilir. Geri yükleme sonrası güncelleme ve parola değişimi şart.
Güvenlik tarafı ayrı bir konu — ikisi birlikte kurulmalı.
Çoğu hosting yedek alıyor ama kontrol edin:
Son soru önemli: yalnızca aynı sunucuda tutulan yedek, 3-2-1 kuralının hiçbir maddesini karşılamıyor.
Son maddeden emin değilseniz, bugün yapılacak iş belli.
Yedekleme düzeninizi kurup geri yükleme testini birlikte yapalım — projenizi anlatın.
Etiketler
Bu konuda destek
Yazıda anlatılan adımları kendi sitenizde uygulamak istiyorsanız ya da nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız, kısa bir görüşmeyle durumu birlikte değerlendirelim.
İlk görüşme ve teklif ücretsiz. Kapsamı birlikte çıkarıp size kalem kalem yazılmış bir teklif gönderiyoruz.